ReadyPlanet.com
dot
dot
มันสำปะหลัง
dot
bulletบทความ การป้องกันและกำจัดเพลี้ยแป้ง
bulletโครงการปลูกมันสำปะหลังสะอาดเพื่อการขยายพันธุ์
bulletสารแช่ท่อนพันธุ์ก่อนปลูก
bulletสายพันธุ์มันสำปะหลัง และการจำแนกชนิดพันธุ์
dot
การป้องกันอย่างยั่งยืน
dot
bulletการใส่ปุ๋ยและชนิดปุ๋ย
bulletการเก็บเกี่ยว
dot
Newsletter

dot
bulletลงทะเบียน อบรมการปลูกมันสำปะหลังตามหลักวิชาการและการผลิตมันเส้นสะอาดคุณภาพชุมชนเพื่อการค้า รุ่นพิเศษ 29-31 มีนาคม 2557
bullet


เพลี้ยแป้ง
เพลี้ยแป้ง
เพลี้ยแป้ง
เพลี้ยแป้ง
เพลี้ยแป้ง


พันธุ์มันสำปะหลัง และการจำแนกชนิดพันธุ์

 สายพันธุ์มันสำปะหลัง และการจำแนกพันธุ์มันสำปะหลัง

                  ต้องขอพักเรื่องเพลี้ยแป้งไว้ชั่วคราวเนื่องจากมีเกษตรกรขอให้ช่วยเขียนเรื่องพันธุ์มันสำปะหลังที่ได้รับการจดทะเบียนพันธุ์พืชจากหน่วยงานของรัฐให้หน่อย เพราะสับสนมากกับพันธุ์มันสำปะหลังที่ปลูกกันอยู่ในขณะนี้  ก่อนอื่นต้องขอประชาสัมพันธ์ให้พี่น้องเกษตรกรได้รับทราบ เมื่อวันที่ 20 มิถุนายนที่ผ่านมาได้มีกิจกรรมการรณรงค์การปล่อยแมลงช้างปีกใสเพื่อควบคุมและกำจัดเพลี้ยแป้งมันสำปะหลัง ที่ โรงเรียนชุมชนเมืองการุ้ง อำเภอบ้านไร่จังหวัดอุทัยธานี  โดยมีท่านที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายนพดล พลเสน อดีต สส.พรรคชาติไทยเป็นประธานมอบแมลงช้างปีกใสให้กับตัวแทนเกษตรกรจากอำเภอต่างๆนำไปปล่อยและขยายพันธุ์ในพื้นที่ต่อไป ในงานนี้ผมเองได้รับเกียรติจากผู้จัดงานคือ นายชูชีพ วรรธนะเพียร เกษตรจังหวัดอุทัยธานี เชิญไปบรรยายให้ความรู้เกี่ยวกับมันสำปะหลังและผลกระทบจากการระบาด มีเกษตรกรสนใจเข้ารับฟังการบรรยายกว่า 300 คน มันเป็นเพียงการเริ่มต้นในการเรียนรู้เกี่ยวกับแมลงศัตรูธรรมชาติของแมลงศัตรูพืช (ตัวห้ำ) ที่เกษตรกรน่าจะต้องเรียนรู้มานานแสนนานแล้ว เพราะมันเกิดมันมีมาคู่กับระบบนิเวศน์และให้คุณอย่างมหันต์แก่การเกษตรทั้งระบบในการควบคุมกำจัดแมลงให้เรา แต่น้อยคนนักที่จะรู้จักแมลงชนิดนี้  แต่ก็นั่นเถอะนับเป็นสัญญานเริ่มต้นที่ดีที่เกษตรกรสนใจเริ่มที่จะเรียนรู้และอนุรักษ์ต่อไปเพื่ออนาคตของพี่น้องเกษตรกรเอง
                   กลับมาเรื่องพันธุ์สำปะหลังและการจำแนกพันธุ์  ต้องขอขอบคุณท่านผู้เชี่ยวชาญ สมศักดิ์ ทองศรี ที่กรุณาให้เอกสาร "การจำแนก พันธุ์มันสำปะหลัง" ที่จัดทำขึ้นโดย กรมวิชาการเกษตร ในโครงการเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลังโดยการกระจายพันธุ์ดี และการขยายพันธุ์สะอาด   ซึ่งท่านผู้เชี่ยวชาญได้ให้เกียรติไปเยี่ยมชมแปลงขยายพันธุ์สะอาดของศูนย์ส่งเสริมการพัฒนามันสำปะหลัง จังหวัดกาญจนบุรี  ผมจึงได้หนังสือหรือคู่มือเกี่ยวกับการจำแนกพันธุ์มาเขียนให้พี่น้องเกษตรกรได้เรียนรู้กัน  ต้องขอขอบคุณท่านผู้เชี่ยวชาญมา ณ ที่นี้ โดยปกติแล้วผมกับท่านได้ร่วมงานเกี่ยวกับมันสำปะหลังมานานทีเดียว และได้มีโอกาสได้ลงพื้นที่แลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็นกันมาตลอด จึงขอยืนยันได้เลยว่าถ้าเกษตรกรท่านใดอยากรู้เรื่องมันสำปะหลังที่แท้จริงและถูกต้องทางพฤกษศาสตร์ลองสอบถามท่านได้ที่ สถาบันวิจัยพืชไร่ กรมวิชาการเกษตร ในบทความนี้ผมอาจไม่มีรูปมาลงให้ได้เห็นในการจำแนกครบ เพราะดังที่บอกแล้วผมได้รับหนังสือมาจากท่านผู้เชี่ยวชาญ จึงไม่มีรูปต้นฉบับ แต่อย่างไรก็ตามจะทำการบ้านหามาลงให้ทุกเดือนโปรดติดตามกันต่อไป


                      พันธุ์มันสำปะหลังของกรมวิชาการเกษตร มีทั้งหมด  ขณะนี้  9   พันธุ์
                                     ระยอง 1 ระยอง 3  ระยอง 60  ระยอง 90      ระยอง 5     ระยอง 72     ระยอง 7      ระยอง 9    และระยอง 11  (CMR35-22-196)


                     พันธุ์มันสำปะหลังของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์  มี  3  พันธุ์
                                     เกษตรศาสตร์ 50   ห้วยบง 60  ห้วยบง 80      2  พันธุ์หลังพัฒนาพันธุ์ที่มูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลังแห่งประเทศไทย (ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี) อำเภอด่านขุนทด  จังหวัดนครราชสีมา 

  ลักษณะในการจำแนกสามารถหาข้อแตกต่างได้ดังต่อไปนี้


                    1   สียอดอ่อน        ซึ่งดูสีของยอดจากปลายกิ่งที่ยังไม่คลี่ออกเป็นใบ  เช่น
                                          สีเขียวอ่อน จากพันธุ์ ระยอง 90 ระยอง 3  ระยอง 7  ห้วยบง  80
                                          สีเขียว  จากพันธุ์  ระยอง 9
                                          สีม่วงอมเขียว จากพันธุ์ ระยอง 60
                                          สีม่วงอมน้ำตาล จากพันธุ์ ระยอง 5   ระยอง 11 (CMR35-22-196 หรือเขียวปลดหนี้)
                                          สีม่วง จากพันธุ์  ระยอง 72  ระยอง 1  เกษตรศาสตร์ 50  ห้วยบง 60


                    2   สีของใบอ่อน     ดูจากสีของเรือนยอดโดยรวมที่เป็นใบอ่อน ที่สามารถสังเกตได้โดยไม่ต้องสัมผัสกับใบมันสำปะหลังจากปลายกิ่ง  ตรวจสอบลักษณะสีของใบที่ยังไม่คลี่เต็มที่
                                        สีเขียว  เช่นพันธุ์  ระยอง 3  ระยอง 7  ระยอง 9  ระยอง 90  ห้วยบง 80
                                        สีเขียวอมม่วง   เช่นพันธุ์   ระยอง 60
                                        สีม่วง  เช่นพันธุ์   ระยอง 1   ระยอง 72   เกษตรศาสตร์ 50  ห้วยบง 60  ระยอง 5  ระยอง 11 (CMR35-22-196)


                    3    ขนที่ยอดอ่อน     สามารถสังเกตได้ที่ยอดอ่อน  เช่น   ยอดอ่อนที่มีขน สีของยอดอ่อนจะมีลักษณะด้าน   ส่วนยอดอ่อนที่ไม่มีขนมักมีลักษณะมันเงา หรืออาจใช้การสัมผัส ยอดที่มีขนสัมผัสจะนุ่มมือ สังเกตได้ที่อายุมันประมาณ  3-6 เดือนหลังการปลูก
                                       ใบอ่อนมีขน    เช่น  พันธุ์ระยอง 1  ระยอง  2   ระยอง  3  ระยอง  60
                                       ใบอ่อนไม่มีขน   เช่น  พันธุ์ระยอง  90  ระยอง  5  ระยอง  7  ระยอง  9   ระยอง  72   ห้วยบง   60    ห้วยบง  80   ระยอง   11 (CMR35-22-196)  เกษตรศาสตร์  50


                    4    สีก้านใบ       ดูที่ก้านใบในตำแหน่งที่ 5  นับจากใบยอดที่คลี่เต็มที่แล้ว 5  ใบจากยอด เมื่ออายุประมาณ  3-6 เดือนหลังปลูก
                                       สีเขีวยอ่อน    เช่น  พันธุ์ระยอง  90  
                                       สีเขียวอมชมพู   เช่น  พันธุ์ระยอง  3   ระยอง  7   ระยอง  9 
                                       สีเขียวอมแดง  เช่น  พันธุ์ระยอง  1   ระยอง  60   ระยอง  11 (CMR35-22-196)   ห้วยบง  60   เกษตรศาสตร์  50   ห้วยบง  80   
                                       สีแดงเข้ม   เช่น  พันธุ์ระยอง  5   ระยอง  72


                   5    รูปร่างของแฉก(ใบ)ที่อยู่กลาง      ใบมันสำปะหลังเป็นแแบบใบเดี่ยว  แผ่นใบเว้าเป็นแฉกลึก  มีรูปร่างและจำนวนแฉกแตกต่างกันออกไปตามพันธุ์ โดยปกติมี  3-9  แฉก  ยาวประมาณ  4-20  ซม.  กว้าง  1-6  ซม.  รูปร่างทรงของแฉกแตกต่างกัน แต่ค่อนข้างคงที่ในแต่ละพันธุ์  เช่น  เรียวยาว  สั้นป้อม  รูปร่างของแฉกที่อยู่ตรงกลางมีรูปร่างแตกต่างกัน   สังเกตได้เมื่ออายุประมาณ  3-4  เดือนหลังปลูก  โดยดูจากตำแหน่งที่  5  จากใบยอดที่คลี่เต็มที่  พันธุ์ที่แนะนำให้ปลูกส่วนใหญ่
มีลักษณะเป็นใบหอก มีลักษณะคล้ายรูปใบหอกโคนใบเล็กและค่อยๆขยายใหญ่ขึ้นในส่วนเกือบปลายใบแล้วเรียวลงแหลมคล้ายปลายหอก    เช่น  ระยอง  90  ระยอง  5   ระยอง  9   ระยอง  72   ห้วยบง  60   ห้วยบง  80   ระยอง  11 (CMR35-22-196) เกษตรศาสตร์  50        ส่วนสายพันธุ์ป่าจะมีรูปร่างแฉกหลากหลายไม่คงที่


                   6     ลักษณะทรงต้น     บางพันธุ์ลำต้นเดี่ยวไม่มีการแตกกิ่ง  บางพันธุ์มีการแตกกิ่ง  2-3  ระดับ  หรือมากกว่า  พันธุ์ที่มีการแตกกิ่งมากหรือหลายระดับจะมีลักษณะเป็มพุ่มเตี้ย  พันธุ์ที่มัการแตกกิ่งน้อยจะสูง  และจำนวนของกิ่งแต่ละสายพันธุ์แตกต่างกัน การแตกกิ่งครั้งที่สองของต้นจะตรงข้ามกับการแตกกิ่งแรก 
                                      1       แตกกิ่ง  0-1   ระดับ   เช่น   พันธุ์ระยอง 1  ระยอง  7   ระยอง  9   ระยอง  72
                                      2       ทรงต้นแตกกิ่ง  1-3  ระดับ  เช่น   พันธุ์ระยอง  11 (CMR35-22-196)   ระยอง  5  
                                      3       แตกกิ่ง  2-4  ระดับ  เช่น  พันธุ์ระยอง  3


                    7      สีของลำต้น     มันสำปะหลังมีลักษณะเป็นไม้พุ่มสูงประมาณ  1-5  เมตร  มีอายุหลายปี  ลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ  2-6  ซม.  มีก้านใบติดอยู่  เมื่อมีอายุมากขึ้นก็จะหลุดร่วงไป ทิ้งรอยแผลเป็นของก้านเอาไว้  เรียกว่า "รอยแผลใบ"  ลักษณะเป็นรอยนูนเด่นออกมาแตกต่างกัน  ซึ่งสามารถใช้เป็นลักษณะหนึ่งในการจำแนกได้  ระหว่างรอยแผลใบเรียกว่า "ความยาวของชั้น"  และระยะห่างระหว่างใบก็แตกต่างกันขึ้นอยู่กับพันธุ์  ระยะการเจริญเติบโตและสภาพแวดล้อม    ในช่วงฤดูฝนระยะห่างระหว่าใบจะยาวกว่าฤดูแล้ง  เนื่องจากมีการเจริญเติบโตในฤดูฝนได้รวดเร็วกว่า  เหนือรอยแผลใบมี "ตา" หนึ่งตา  ซึ่งเมื่อตัดต้นที่มีตาไปปลุกจะสามารถงอกออกเป็นต้นใหม่ได้  ลักษณะสีของลำต้นสังเกตได้ดังนี้
                                     1      สีเขียวเงิน   เช่น  พันธุ์ระยอง  1  ระยอง  72   ระยอง  11 (CMR35-22-196)  เกษตรศาสตร์  50  ห้วยบง  60   ห้วยบง  80   
                                     2      สีเขียวอมน้ำตาล  เช่น   พันธุ์ระยอง  5
                                     3      สีน้ำตาลอมเหลือง  เช่น  พันธุ์ระยอง  9
                                     4      สีน้ำตาลอมส้ม   เช่น  พันธุ์ระยอง 90
                                     5      สีน้ำตาลอ่อน  เช่น  พันธุ์ระยอง  3  ระยอง  7   ระยอง  60


                     8      ลักษณะหูใบ     ส่วนของโคนก้านใบที่ติดกับลำต้นมีหูใบ มีรูปร่าง ขนาด  และสีเฉพาะ  ในพันธุ์ที่มีลักษณะอื่นๆ ใกล้เคียงกันมาก อาจจำเป็นต้องใช้หูใบมาร่วมพิจารณาจำแนกพันธุ์ด้วย  เช่น
                                    หูใบของพันธุ์ระยอง  11 (CMR35-22-196)       โคนหูใบจะมีสีแดงสั้นๆ ลักษณะหูใบห้อยลงแล้วปลายหูใบช้อนขึ้น
                                    หูใบของพันธุ์ระยอง  72       โคนหูใบมีสีแดงเข้มและค่อยๆเรื่อลงจนถึงกลางหูใบ  หูใบห้อยลงเล็กน้อย แล้วปลายหูใบที่เล็กเรียวจะช้อนขึ้น
                                    หูใบของพันธุ์ห้วยบง  60      หูใบจะใหญ่กว่าสองพันธุ์แรก  เป็นสีเขียวอ่อนตั้งตรงเกือบขนานกับลำต้น


                    9      การมีขั้วของหัว      สังเกตได้ในระยเก็บเกี่ยว
                                    มีขั้วจากต้นก่อนออกเป็นหัว  เช่น พันธุ์ระยอง 72
                                   ไม่มีขั้ว  เช่น พันธุ์ระยอง  1  ระยอง  7  ระยอง  9   ระยอง  60   ระยอง  90   ระยอง  11 (CMR35-22-196)  เกษตรศาสตร์  50  ห้วยบง  60                ห้วยบง  80   


                    10     สีผิวเปลือกชั้นนอกของหัว    สังเกตุได้ในระยะเก็บเกี่ยว
                                   สีขาวครีม   เช่น  พันธุ์ระยอง  7 ระยอง  72
                                   สีน้ำตาล  เช่น  พันธุ์ระยอง  11 (CMR35-22-196)  
                                   สีน้ำตาลอ่อน  เช่น  พันธุ์ระยอง  1  ระยอง  3    ระยอง  5    ระยอง  9   ระยอง  60    เกษตรศาสตร์  50   ห้วยบง  60    ห้วยบง  80
                                   สีน้ำตาลเข้ม  เช่น  พันธุ์ระยอง  90


                    11      สีเนื้อของหัว
                                   สีขาว  เช่น  พันธุ์ระยอง  1    ระยอง  3    ระยอง  5    ระยอง  7   ระยอง  72   ระยอง  90   ระยอง 11  (CMR35-22-196)  เกษตรศาสตร์  50    ห้วยบง  60   ห้วยบง  80 
                                   สีขาวครีม  เช่น  พันธุ์ระยอง  60

                  จากสัญญลักษณ์ต่างๆที่ได้คัดลอกมาให้ศึกษากันหวังว่าพี่น้องเกษตรกรผู้ปลูกมันสำปะหลังหรือผู้ที่สนใจในลักษณะพันธุ์คงพอจะเรียนรู้เป็นแนวทางการจำแนกได้  และที่สำคัญได้รู้ถึงพันธุ์ที่หน่วยงานภาครัฐได้อนุญาตให้ขึ้นทะเบียนรับรองพันธุ์ว่ามีกี่พันธุ์ ซึ่งในแต่ละพันธุ์ต้องใช้เวลาเป็นสิบปีขึ้นไปในการวิจัยพัฒนาและปรับปรุง  ให้ได้พันธุ์ที่ดีมีคุณภาพและความต้านทาน รวมไปถึงการให้ผลผลิตสูง   หน่วยงานดังกล่าวคือศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง ในสังกัดกรมวิชาการเกษตร กระทรวง
เกษตรและสหกรณ์  และมูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลังแห่งประเทศไทย ร่วมกับคณะเกษตร  มหาวิทยาเกษตรศาสตร์   สองหน่วยงานนี้เท่านั้นที่ทุ่มเทในการพัฒนาเพื่อคุณภาพของมันสำปะหลังที่ดีที่สุดให้กับพี่น้องเกษตรกรผู้ปลุกมันสำปะหลังส่วนพันธุ์อื่นที่โฆษณาทางทีวีหรือที่ใดๆก็ตาม  อ้างว่าปลูก 6 เดือนหลังการทำนาเก็บเกี่ยวได้  ปีหนึ่งสามารถปลุกได้สองครั้ง หรือสามครั้งในสองปีนั้น   ยังไม่มีหลักฐานการรับรองพันธุ์จากหน่วยงานของรัฐแต่อย่างใด  การโฆษณาว่า 6 เดือนสามารถขุดได้นั้นมีความเป็นไปได้  เพราะมันสำปะหลังเริ่มสะสมอาหาร(สร้างหัว)ตั้งแต่ อายุ 1 เดือนครึ่งถึง 2 เดือนแล้ว   การขุด 6 เดือนจึงสามารถทำได้  แต่จะไม่มีคุณภาพพอที่พ่อค้าจะรับซื้อได้เนื่องจากไม่มีแป้ง   อีกอย่างหนึ่งต้นมันสำปะหลังอายุ 6 เดือนก็ไม่สามารถนำไปทำต้นพันธุ์ได้   จึงอยากเตือนพี่น้องเกษตรกรว่า   นั่นเป็นกลยุทธทางการค้าที่จะขายควบกับฮอร์โมนหรือปุ๋ยที่อ้างว่าคุณภาพเหมือนเทวดาประทานมาให้เท่านั้น   หรือแม้แต่พันธุ์ที่โฆษณาว่าให้ผลผลิต 20 - 30 -40  ตัน ก็ยังไม่มีผลทางวิชาการว่าเป็นไปได้แต่อย่างใด  ส่วนใหญ่คนที่โฆษณาชวนเชื้อหล่านี้มีจุดมุ่งหมายของตัวเองทั้งสิ้น
                 ขอบขอบคุณข้อมูลจากสถาบันวิจัยพืชไร่  กรมวิชาการเกษตร  พี่น้องเกษตรกรสามารถติดต่อสอบถามได้โดยตรง ผู้เขียนเองไม่แน่ใจนักว่าหนังสือหรือคู่มือที่มีคุณค่าเล่มนี้กรมวิชาการจะมีแจกให้จำนวนมากๆ เนื่องจากเท่าที่ทราบมา งบการทำเอกสารจากกระทรวงฯ  ค่อนข้างจำกัดมากๆ  ไม่เหมือนกับกรมอื่นๆ  การได้ข้อมูลมาและนำไปเผยแพร่ต่อจึงเป็นหนทางเดียวที่ข้อมูลทางวิชาการอันเป็นประโยชน์จะถึงตัวพี่น้องเกษตรกรที่เกี่ยวข้อง  และยังขอให้ผู้ที่มีโอกาสได้เรียนรู้ช่วยถ่ายทอดต่อไปบนความจริงและความถูกต้องโดยไม่มีการบิดเบือน

สรรเสริญ สุนทรทยาภิรมย์    01-07-2553
 

  
 



มันสำปะหลังที่สมบูรณ์ปราศจากแมลงarticle

      มันสำปะหลังที่เจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์ตามเกณฑ์มาตรฐาน

หน้า 1/1
1
[Go to top]



Copyright © 2010 All Rights Reserved.
ศูนย์ส่งเสริมพัฒนาการผลิตมันสำปะหลัง(แห่งประเทศไทย) จังหวัดกาญจนบุรี ที่อยู่ : เลขที่ 340 หมู่ที่ 7 บ้านพุประดู่ ตำบลหนองบัว อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี รหัสไปรษณีย์ : 71190 เบอร์โทร : 034-670-026 081-009-3883 084-340-2343 อีเมล : sansern1551@windowslive.com เว็บไซต์ : www.cassava-devlp-center.com